Strona główna >
Wystawy > Ekspozycja zewnętrzna > Park sprzętu wojskowego

Park sprzętu wojskowego

Plac przy muzeum jest miejscem, gdzie można poznać historię Garnizonu Orzysz, obejrzeć sprzęt wojskowy oraz wystawy plenerowe

HAUBICA POLOWA 122 mm WZ. 1938 (M-30)
Została opracowana w Związku Radzieckim. Była jedną z podstawowych haubic Armii Czerwonej podczas II wojny światowej. Przeznaczono ją przede wszystkim do zwalczania siły żywej, stanowisk ogniowych, artylerii oraz umocnień polowych. Mogła prowadzić ogień zarówno pośredni, jak i bezpośredni. Haubice M-30 trafiły do jednostek Ludowego Wojska Polskiego już w 1943 roku. 9 maja 1943 roku 12 pierwszych dział otrzymała 1. Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Po raz pierwszy polscy artylerzyści użyli ich bojowo podczas bitwy pod Lenino. Niemcy zdobywali M-30 podczas walk na froncie wschodnim i wprowadzali je do własnego uzbrojenia pod oznaczeniem 12,2 cm sFH 396(r). Wykorzystywano je jako ciężkie haubice polowe, a część także w obronie wybrzeża, m.in. na Wale Atlantyckim.
W maju 1945 roku Wojsko Polskie posiadało 296 haubic tego typu. Po wojnie M-30 pozostała jednym z podstawowych dział artylerii Wojska Polskiego. W latach 1950–1960 była produkowana w Polsce na licencji przez Hutę Stalowa Wola. W latach 80. część dział zmodernizowano do standardu wz. 38/85, m.in. poprzez zastosowanie kół i instalacji pneumatycznej dostosowanych do holowania przez samochody ciężarowe.
DANE TECHNICZNE
• Kaliber: 122 mm
• Masa w położeniu bojowym: ok. 2450 kg
• Masa z przodkiem: ok. 3100 kg
• Długość lufy: 2800 mm
• Prędkość początkowa pocisku: 515 m/s
• Masa pocisku odłamkowo-burzącego: 21,76 kg
• Szybkostrzelność: 5–6 strz./min
• Donośność: 11,8 km
• Obsługa: ok. 7 osób

ARMATA DYWIZYJNA 85 mm WZ. 1944 D-44
Została opracowana w latach 1943–1944 w ZSRR. Konstrukcja powstała w odpowiedzi na doświadczenia wojenne i potrzebę zwiększenia możliwości zwalczania nowych niemieckich czołgów oraz dział samobieżnych. D-44 łączyła cechy armaty polowej i przeciwpancernej. Oprócz amunicji przeciwpancernej mogła wykorzystywać pociski odłamkowe do zwalczania piechoty, stanowisk ogniowych i umocnień. W Polsce D-44 pojawiła się w uzbrojeniu od 1955 roku. Trafiała przede wszystkim do pułków i dywizjonów artylerii przeciwpancernej. Według danych dotyczących stanu Wojska Polskiego na 31 grudnia 1960 roku znajdowało się w nim 498 armat D-44. D-44 była również produkowana w Polsce na licencji. W latach 1955–1965 wytwarzała ją Huta Stalowa Wola. W Wojsku Polskim pozostawała w użyciu przez kilka kolejnych dekad, a jej modernizowana wersja D-44M była przystosowana m.in. do bezpieczniejszego holowania po drogach.
DANE TECHNICZNE
• Kaliber: 85 mm
• Długość lufy: 4685 mm
• Masa bojowa: 1725 kg
• Długość w położeniu marszowym: 8,34 m
• Szybkostrzelność: do 20 strz./min
• Prędkość początkowa: 793–1050 m/s, zależnie od rodzaju pocisku
• Donośność maksymalna: ok. 15,6 km
• Obsługa: 6–8 żołnierzy

GĄSIENICOWY TRANSPORTER PŁYWAJĄCY PTS-M
PTS-M to radziecki gąsienicowy transporter pływający, przeznaczony do przeprawiania ludzi, pojazdów, uzbrojenia i ładunków przez przeszkody wodne. Konstrukcja wywodzi się z transportera PTS opracowanego w ZSRR na początku lat 60. XX wieku. Zmodernizowana wersja PTS-M otrzymała m.in. większą platformę ładunkową, większy zasięg oraz możliwość transportu rannych na noszach.
Transportery trafiły do Wojska Polskiego w pierwszej połowie lat 70. Zastąpiły starsze radzieckie transportery pływające K-61. Ich podstawowym użytkownikiem stały się pododdziały wojsk inżynieryjno-saperskich. PTS-M służyły nie tylko do działań związanych z przeprawami wojskowymi. W Polsce bardzo ważną rolę odegrały podczas klęsk żywiołowych, szczególnie powodzi w 1997 i 2010 roku. Transportery wykorzystywano do ewakuacji ludzi, przewozu pojazdów i zaopatrzenia oraz do działań ratowniczych. Po powodzi w 1997 roku część polskich PTS-M przystosowano dodatkowo do zadań kryzysowych. Jest to konstrukcja wyjątkowo długowieczna. W 2024 roku Wojsko Polskie nadal posiadało nieco ponad 100 PTS-M.
DANE TECHNICZNE
• Typ: gąsienicowy transporter pływający
• Załoga: 2 osoby
• Masa: ok. 17,8 t
• Ładowność na lądzie: ok. 5 t
• Ładowność na wodzie: do ok. 10 t
• Silnik: wysokoprężny, ok. 350 KM
• Prędkość na lądzie: ok. 40 km/h
• Prędkość na wodzie: ok. 10–15 km/h
• Napęd wodny: dwa pędniki/śruby

TRANSPORTER OPANCERZONY BTR-60
BTR-60 to radziecki kołowy transporter opancerzony z napędem 8×8, opracowany pod koniec lat 50 XX wieku jako następca transportera BTR-152. Pojazd był przeznaczony do transportu żołnierzy piechoty w warunkach pola walki i zapewnienia im ochrony pancernej oraz wsparcia ogniowego. Kolejne wersje otrzymywały zamknięty przedział desantowy, ochronę przed bronią masowego rażenia i coraz silniejsze uzbrojenie.
Historia BTR-60 w Polsce jest szczególna. Nie stał się on podstawowym transporterem opancerzonym Wojska Polskiego, ponieważ tę rolę spełniał przede wszystkim polsko-czechosłowacki OT-64 SKOT. W Wojsku Polskim znalazły się jednak specjalistyczne wersje BTR-60, przede wszystkim BTR-60PU, wykorzystywane jako pojazdy dowodzenia. W latach 1976–1980 dostarczono 50 pojazdów BTR-60PU-12, związanych z zestawami przeciwlotniczymi 9K31 Strzała-1, a w latach 1986–1988 kolejne pojazdy współpracujące z zestawami 9K35 Strzała-10.
Znacznie bardziej charakterystyczna była jednak służba BTR-60 w Milicji Obywatelskiej, a szczególnie w ZOMO. Transportery tego typu wykorzystywano jako ciężkie pojazdy zabezpieczenia działań oddziałów milicyjnych. BTR-60PB znajdowały się na wyposażeniu ZOMO, a później część tych pojazdów trafiła do Policji.
DANE TECHNICZNE – BTR-60PB
• Układ: 8×8
• Masa: ok. 10,2 t
• Silniki: 2 × 6-cylindrowy silnik benzynowy, ok. 90 KM każdy
• Prędkość maksymalna na drodze: ok. 80 km/h
• Prędkość na wodzie: ok. 9–10 km/h
• Długość: ok. 7,22 m
• Szerokość: ok. 2,83 m
• Załoga: 3 osoby
• Desant: do 14 żołnierzy
• Uzbrojenie BTR-60PB: karabin KPWT 14,5 mm + PKT 7,62 mm